Hoe leer je leven met je schaduwkanten?

Ieder mens heeft schaduwkanten. Eigenschappen die je het liefste verbergt, ontkent of onderdrukt. Ze zorgen voor een conflict tussen wie we zijn en wie we willen zijn.



Op mijn elfde ontdekte ik dat ik op mannen val. Opgroeiend in een Christelijk gezin wist ik intuïtief dat deze kant van mijzelf niet welkom was. Mijn stem, de manier waarop ik bewoog, alles kon een aanwijzing zijn om dit geheim aan het licht te brengen. Dus ik was me erg bewust van hoe ik op anderen wilde komen en paste mijn gedrag aan. Nu, als volwassene heb ik soms nog steeds moeite om mijn vrouwelijke kanten te accepteren.


Door te leren een deel van jezelf te verbergen, verloor je het vermogen om iets of iemand volledig te vertrouwen. - Alan Downs (auteur The Velvet Rage)

De angst voor afwijzing is voor veel jongens aanleiding geweest om hun homoseksualiteit in hun puberjaren verborgen te houden. Het effect hiervan kan ook lang na je coming-out nog steeds een groot deel van je leven beheersen. Je mag best homo zijn, maar je moet het niet te veel laten zien.


Zo heb ik me in de eerste helft van mijn leven steeds aangepast aan wat ik dacht dat anderen van mijn verwachten. De kanten die ik lastiger vind te accepteren, zijn de kanten waarvan ik bang ben dat anderen me hierop afrekenen. Bijvoorbeeld mijn zachtere kant die mogelijk geassocieerd wordt met vrouwelijkheid. Of momenten waarop ik me kwetsbaar opstel en bang ben om zwak gevonden te worden. En dan zijn er nog de seksuele behoeften en verlangens waarbij ik soms een gevoel van schaamte ervaar.


We doen vaak wel alsof we heel tolerant zijn, maar onder die tolerantie schuilt toch nog afkeuring van typisch homoseksueel gedrag. Want ook binnen de homogemeenschap wordt al te nichterig, flamboyant, of verwijfd gedrag meestal veroordeeld.



Waarom de schaduw gepaard gaat met ongemak


Wanneer ik deze kanten in relatie tot anderen verborgen houd en me anders voor doe, sluit ik een deel van mezelf uit in het contact. Ik doe een poging om mezelf beter voor te doen, om oké te zijn in de ogen van de ander. Maar daarmee verloochen ik een deel van mezelf. En ik ontneem de ander de kans om me echt te leren kennen.


Kies ik er voor om deze delen toch in te brengen in het contact met anderen, dan voelt dit bijna als een soort verraad. Verraad aan hoe ik ooit geleerd heb wat goed en fout was. Verraad aan de onbewuste keuzes die ik als kind heb gemaakt om te overleven in een wereld waar hetero-zijn de norm is.


Psycholoog Carl Jung noemde de schaduw juist onze sparringspartner. Als een gids wijst hij ons de weg naar de gebieden waarin we nog hebben te leren. Te leren hebben om tevoorschijn te komen en onze imperfecties te accepteren.

Leren leven met je schaduwkanten


Leren leven met je schaduwkanten kent dan ook geen short cuts. Natuurlijk kun je je schouders ophalen en besluiten om je niks aan te trekken van wat anderen van je vinden. Maar dat is te makkelijk. Zo'n besluit vanuit je hoofd neemt het gevoel van schaamte of ongemak niet perse weg. Het gaat er namelijk juist om wat jij er zelf van vindt. En dat draait om de overtuigingen die je in je leven hebt gevormd. Bijvoorbeeld door de cultuur of omgeving waarin je bent opgegroeid.


Als ik eerlijk naar mezelf toe ben dan heb ik eigenlijk helemaal geen moeite met vrouwelijkheid en kwetsbaarheid. Ik heb enorm veel respect voor mannen die helemaal in contact staan met hun vrouwelijke energie en dit ook uitdragen. Maar als ik mezelf soms hoor praten of zie bewegen, dan voel ik me onzeker door overtuigingen uit mijn verleden. De overtuiging dat ik hierdoor minder zou zijn, is dan ook eigenlijk helemaal niet van mij. Door me hier bewust van te zijn ontstaat er al meer ruimte tussen mij en mijn schaduwkant. En juist die afstand maakt dat ik met een mildere blik naar mezelf kijk en ook deze kant van mezelf kan waarderen.


Daarnaast gaat leren leven met je schaduwkant over leren leven met ongemak. Het ongemak dat je je kwetsbaar of imperfect voelt. En dat ongemak wordt minder naar mate je je schaduwkanten meer in het licht zet.


0 comments